Pasırma Kokusu Çeken Oyuncakları Sahiplemek

Köpeğinizin en sevdiği çiğneme oyuncağını eline aldığınızda burnunuzu buruşturuyorsanız, tanıdık bir sorunla karşı karşıyasınız: pasırma kokusu. Nemli çamaşırın kuruma fırsatı bulamadığında yaydığı o ekşi, küflü koku. İyi haber şu ki bu koku çoğu zaman oyuncağın bittiğinin değil, doğru kurutulmadığının işaretidir.

Pasırma kokusu tam olarak nedir?

Bu koku, oyuncağın gözeneklerinde ve dikiş aralarında kalan nemin içinde çoğalan bakteri ve küf mantarlarının çıkardığı gazlardan kaynaklanır. Yani kokan şey suyun kendisi değil, sudan beslenen mikroorganizmalar. Bu yüzden oyuncağı sadece durulamak işe yaramaz; kokuyu üreten canlıların yaşam alanını ortadan kaldırmanız gerekir.

Hangi oyuncaklar daha çok koku tutar?

Peluş oyuncaklar birinci sırada, çünkü dolgusu bir sünger gibi su tutar ve içi dışından çok daha yavaş kurur. Ardından iç boşluğu olan lastik oyuncaklar gelir; ödül gizlenen delikli modeller su alır, ters çevirmeden kurutmak neredeyse imkânsızdır. Halat oyuncaklar, dokuma liflerinin arasında salya ve nem biriktirdiği için üçüncü sırada. Sert plastik ve tek parça kauçuk oyuncaklar en az sorun çıkaranlardır.

Kokuyu adım adım nasıl çıkarırım?

1. Önce oyuncağın kurtarılabilir olup olmadığına karar verin. Dikişleri patlamış, dolgusu topaklaşmış, içinde siyah küf lekeleri görünen bir peluşu ısrarla temizlemeye çalışmayın. Lastik oyuncakta iç yüzey pürüzlenmiş, kauçuk yapış yapış olmaya başlamışsa da vedalaşma zamanı gelmiştir.
2. Kaba kirden kurtulun. Kuru bir fırçayla tüy, kum, çim ve kurumuş salyayı alın. Bu adımı atlarsanız yıkama suyu birkaç saniyede bulanır ve kirin bir kısmını lifin içine iterek yerleştirmiş olursunuz.
3. Ilık su ve beyaz sirke banyosu hazırlayın. Dört ölçü ılık suya bir ölçü beyaz sirke iyi bir orandır. Sirkenin asidi koku yapan bakterilerin ortamını bozar ve mineral kalıntılarını çözer. Oyuncağı 20-30 dakika bekletin, arada elinizle sıkarak suyun içine girmesini sağlayın. Kaynar su kullanmayın; yapıştırıcıları gevşetir, lastiği sertleştirir.
4. Karbonatla kokuyu bağlayın. Banyodan çıkardıktan sonra nemli yüzeye bir miktar karbonat serpin, hafifçe ovun ve 15 dakika bekletin. Karbonat kalan koku moleküllerini üzerine çeker. Sirke ile karbonatı aynı kapta karıştırmayın; ikisi birbirini nötralize eder ve elinizde köpüklü ama etkisiz bir su kalır.
5. İyice durulayın. Sudan sabun, sirke ve karbonat izi çıkmayana kadar devam edin. Kalıntı hem kokuyu geri getirir hem de köpek oyuncağı ağzına aldığında mide bulantısı yapabilir. Peluşu havlu arasında bastırarak, lastiği ters çevirip sıkarak fazla suyu alın.
6. Kurutmayı ciddiye alın. Kokunun kaynağı burada. Oyuncağı asla katlanmış veya kapalı halde bırakmayın. Peluşu asarak, mümkünse hafif esintili ve güneş gören bir yere koyun; güneşin morötesi ışığı doğal bir dezenfektan gibi çalışır. Lastik oyuncakları delikleri aşağı bakacak şekilde bir süzgece yerleştirin. Kalın dolgulu bir peluşun tam kuruması iki gün sürebilir; içi hâlâ soğuk ve ağır geliyorsa kurumamıştır.
7. Kuruduktan sonra koku testi yapın. Oyuncağı elinizle sıkın, çıkan havayı koklayın. Hafif bir ekşilik kalmışsa süreç yarım kalmış demektir; kurumuş oyuncağı bir gece kapalı bir kap içinde bol karbonata gömerek tekrar deneyin.
8. Tekrarı engelleyin. Su kaplarının yanında ıslanan oyuncakları toplayın, bahçede kalanları içeri alırken kurutun, oyuncakları kapaklı plastik kutu yerine havalanan file ya da açık sepette saklayın.

Çamaşır makinesine atabilir miyim?

Sağlam dikişli, plastik gözü olmayan ve içinde ses düdüğü bulunmayan peluşlar için evet: yastık kılıfı ya da file içinde, soğuk programda, kokusuz bir deterjanla. Ama makineden çıkan oyuncağı kurutmayı yine kendiniz halletmeniz gerekir; makine sıkmadan sonra içeride kalan nem tam olarak pasırma kokusunun doğduğu yerdir. Pilli ve elektronik parçalı oyuncaklar makineye girmez, onların yalnızca dış kumaşı nemli bezle silinir.

Sık yapılan hatalar

• Kokuyu parfüm veya oda spreyiyle bastırmak. Koku kaynağı yerinde kalır, üstüne köpeğinizin solunum yollarını rahatsız eden kimyasal eklenir.
• Çamaşır suyu kullanmak. Lifleri zayıflatır, kalıntısı ağza girer, koku yapan nem sorununu çözmez.
• Yarı nemli oyuncağı kutuya atmak. Bir gecede koku iki katına çıkar ve yanındaki oyuncaklara geçer.
• Radyatör üstünde hızlı kurutmaya çalışmak. Dış yüzey kaskatı olur, iç dolgu nemli kalır; sonuç kabuklu ama kokan bir oyuncak.
• Su alan lastik oyuncakların içini boşaltmamak. Dıştan pırıl pırıl görünen oyuncağın içinde durgun su bekliyorsa koku ilk kullanımda geri döner.
• Yumuşatıcı ve güçlü kokulu deterjan kullanmak. Kaplama bırakır, oyuncağın dokusunu köpeğin sevmediği hâle getirir.
• Sürekli kokan oyuncağı yıllarca kurtarmaya çalışmak. Dolgusu bozulmuş bir peluşta çözüm temizlik değil, dolgu değişimidir.

Ne sıklıkla yapmalıyım?